Khi nào nên thay lốp xe ô tô? Dấu hiệu nhận biết lốp mòn

Lốp là bộ phận duy nhất của chiếc xe chạm xuống mặt đường. Toàn bộ lực phanh, lực tăng tốc và lực giữ xe khi vào cua đều truyền qua bốn mảng cao su, mỗi mảng chỉ rộng cỡ một bàn tay. Vì vậy, một bộ lốp mòn có thể làm quãng đường phanh dài thêm vài mét trên đường ướt, đủ để biến một tình huống suýt va chạm thành tai nạn thật. Thế nhưng, đây cũng là bộ phận nhiều chủ xe ít để ý nhất cho đến khi bị thủng hoặc nổ. Bài viết này giúp bạn tự đánh giá tình trạng lốp và biết khi nào cần thay.

Tuổi thọ lốp ô tô thường là bao lâu

Không có một con số cố định cho mọi chiếc xe. Tuổi thọ lốp phụ thuộc vào loại lốp, cách lái, tải trọng, áp suất và điều kiện đường. Với xe du lịch chạy chủ yếu trong thành phố, lốp thường dùng được khoảng 40.000 đến 60.000 km. Ngoài quãng đường, cao su còn lão hóa theo thời gian do nhiệt và tia cực tím. Phần lớn nhà sản xuất khuyên kiểm tra kỹ lốp sau 5 năm sử dụng và cân nhắc thay sau khoảng 6 năm kể từ ngày sản xuất, kể cả khi gai lốp vẫn còn sâu. Xe ít chạy, để lâu ngoài nắng là trường hợp hay gặp lốp nứt chân chim dù gai còn gần như mới.

Năm dấu hiệu cho thấy lốp cần thay

1. Gai lốp chạm vạch chỉ thị mòn

Trong rãnh dọc của mỗi lốp có các gờ cao su nhỏ gọi là vạch chỉ thị mòn, vị trí thường được đánh dấu bằng ký hiệu tam giác hoặc chữ TWI ở hông lốp. Gờ này cao 1,6 mm, đúng bằng độ sâu gai tối thiểu theo khuyến cáo phổ biến. Khi bề mặt gai đã bằng với gờ, lốp đã hết tuổi và phải thay ngay. Tuy vậy, khả năng thoát nước của lốp giảm rõ rệt từ khi gai còn khoảng 3 mm, nên với xe thường xuyên chạy mưa, chúng tôi khuyên thay sớm hơn mức tối thiểu.

Bạn có thể tự đo bằng thước đo độ sâu gai rẻ tiền bán ở các cửa hàng phụ tùng. Đo ở ít nhất ba điểm trên mỗi lốp: mép trong, giữa và mép ngoài, vì lốp hiếm khi mòn đều.

Nếu không có thước, một đồng xu cũng giúp ước lượng nhanh: cắm đồng xu vào rãnh gai rồi so với mép hoa văn in trên mặt xu. Cách này không chính xác bằng thước nhưng đủ để biết lốp còn sâu hay đã mòn gần hết. Khi thấy kết quả đáng ngờ, hãy nhờ gara đo lại bằng dụng cụ chuyên dụng trước khi quyết định thay.

2. Vết nứt, rạn chân chim trên hông lốp

Những đường nứt li ti trên hông lốp hoặc trong rãnh gai là dấu hiệu cao su đã lão hóa. Vết nứt nông chỉ ở bề mặt có thể theo dõi thêm, nhưng nếu nứt sâu đến mức nhìn thấy lớp bố bên trong thì lốp không còn an toàn, đặc biệt khi chạy cao tốc.

3. Lốp bị phồng, u lồi

Một chỗ phồng trên hông lốp nghĩa là lớp bố bên trong đã bị đứt, thường do xe va mạnh vào ổ gà hoặc lề đường. Không khí lúc này chỉ được giữ bởi lớp cao su mỏng bên ngoài. Lốp phồng có thể nổ bất cứ lúc nào, và không có cách vá nào an toàn cho trường hợp này. Hãy thay ngay.

4. Lốp mòn không đều

Cách lốp mòn cho biết khá nhiều về tình trạng xe:

• Mòn ở giữa nhiều hơn hai mép: lốp thường xuyên được bơm quá căng.
• Mòn đều hai mép, giữa còn sâu: lốp thường xuyên thiếu hơi.
• Mòn một mép trong hoặc ngoài: góc đặt bánh bị lệch, cần cân chỉnh.
• Mòn thành từng mảng lõm: giảm xóc yếu hoặc bánh xe mất cân bằng.

Thay lốp mới mà không xử lý nguyên nhân thì bộ lốp mới sẽ mòn lệch y như cũ, chỉ sau vài nghìn kilomet.

5. Lốp đã vá nhiều lần hoặc vá sai vị trí

Lỗ đinh nhỏ trong vùng mặt gai có thể vá bằng miếng vá nấm từ bên trong và dùng tiếp bình thường. Nhưng vết thủng ở vai lốp hoặc hông lốp, vết rách dài, hoặc một lốp đã vá từ ba chỗ trở lên thì nên thay. Hông lốp là phần co giãn nhiều nhất khi xe chạy, miếng vá ở đó không bám được lâu.

Cách đọc mã DOT để biết tuổi của lốp

Trên hông lốp có một dãy ký tự bắt đầu bằng chữ DOT. Bốn chữ số cuối của dãy này cho biết tuần và năm sản xuất. Ví dụ, nếu bốn số cuối là 2324 thì lốp được sản xuất vào tuần thứ 23 của năm 2024. Khi mua lốp mới, hãy kiểm tra mã này để tránh mua phải lốp tồn kho quá lâu. Lốp được bảo quản đúng cách trong kho vẫn dùng tốt, nhưng bạn nên ưu tiên lốp sản xuất trong vòng một đến hai năm.

Cũng trên hông lốp có thông số kích thước, ví dụ 215/55R17 94V: 215 là bề rộng lốp tính bằng mm, 55 là tỉ lệ chiều cao hông so với bề rộng, R là cấu trúc bố tỏa tròn, 17 là đường kính la-zăng tính bằng inch, 94 là chỉ số tải và V là chỉ số tốc độ. Khi thay, nên giữ đúng thông số mà nhà sản xuất xe khuyến nghị.

Nên thay một, hai hay cả bốn lốp

Lý tưởng nhất là thay cả bộ để bốn bánh có độ bám như nhau. Nếu chỉ thay hai lốp, nên chọn cùng mẫu với hai lốp còn lại và lắp hai lốp mới ở cầu sau, kể cả với xe dẫn động cầu trước. Lý do là khi phanh gấp trên đường ướt, cầu sau mất bám sẽ khiến xe bị xoay, khó kiểm soát hơn nhiều so với cầu trước. Với xe dẫn động bốn bánh toàn thời gian, chênh lệch đường kính giữa các lốp có thể gây hại cho bộ vi sai, nên hãy tham khảo sổ hướng dẫn trước khi chỉ thay một vài lốp.

Thói quen giúp lốp bền hơn

1. Kiểm tra áp suất mỗi tháng một lần khi lốp nguội, theo thông số dán ở khung cửa bên tài xế, không theo con số in trên hông lốp vì đó là áp suất tối đa.
2. Đảo lốp mỗi 8.000 đến 10.000 km để các lốp mòn đều nhau.
3. Cân chỉnh góc đặt bánh sau khi va mạnh vào ổ gà, lề đường, hoặc khi thấy xe lệch lái.
4. Cân bằng động mỗi khi thay lốp, vá lốp hoặc khi vô lăng rung ở tốc độ 80 đến 100 km/h.
5. Không chở quá tải và hạn chế phanh gấp, tăng tốc đột ngột.
6. Đừng quên lốp dự phòng, nó cũng mất hơi và lão hóa theo thời gian.

Chọn lốp mới như thế nào cho phù hợp

Với xe chạy chủ yếu trong phố, lốp thiên về êm ái và ít ồn sẽ cho trải nghiệm dễ chịu. Xe thường xuyên đi tỉnh, chạy cao tốc nên ưu tiên lốp có khả năng bám đường ướt tốt. Xe gầm cao hay đi đường xấu có thể cân nhắc lốp địa hình nhẹ. Đừng chỉ nhìn giá, vì chênh lệch vài trăm nghìn mỗi lốp có thể đổi lấy quãng đường phanh ngắn hơn đáng kể. Giá lốp xe du lịch phổ thông hiện dao động khoảng 1,5 đến 4 triệu đồng mỗi chiếc tùy kích thước và thương hiệu.

Kiểm tra lốp miễn phí tại Auto Pro

Nếu bạn không chắc lốp xe mình còn dùng được bao lâu, hãy ghé xưởng để kỹ thuật viên đo độ sâu gai, kiểm tra mã DOT, áp suất và tình trạng mòn của cả bốn bánh cùng lốp dự phòng. Việc kiểm tra chỉ mất khoảng mười lăm phút và chúng tôi sẽ nói thẳng lốp nào cần thay, lốp nào còn chạy tốt.

Auto Pro ở 123 Nguyễn Văn Linh, phường Tân Phú, Quận 7, TP.HCM. Gọi 0987 654 321 để đặt lịch, xưởng mở cửa thứ Hai đến thứ Bảy từ 08:00 đến 18:00 và Chủ nhật từ 08:00 đến 17:00.